Θαυματοποιός ή πίθηκος του Χριστού;

 

Του Ζήση Ι. Καραβά

Πέπλο μυστηρίου καλύπτει τη ζωή, τη δράση και την προσωπικότητα του Έλληνα φιλοσόφου και θαυματοποιού Απολλώνιου Τυανέα και δη σχετικά με τις ομοιότητες/αναλογίες που παρουσιάζει με τον Ιησού Χριστό. Το βέβαιο είναι ότι η βασική αρχαία πηγή «Βίος Απολλώνιου του Τυανέα», που γράφτηκε από τον εκ Λήμνου σοφιστή Φλάβιο Φιλόστρατο Β΄ (περ. 170-249 μ.Χ.), περιλαμβάνει πολλά μυθιστορηματικά στοιχεία, σε σημείο που κάποιοι να χρησιμοποιούν τον όρο «μυθοποιημένη βιογραφία» για τα οκτώ βιβλία του Φιλόστρατου «Τα εις τον Τυανέα Απολλώνιον». Ούτε κάποιες μαρτυρίες από τη Συρία και τον αραβικό κόσμο θεωρούνται πλήρως αξιόπιστες και διαφωτιστικές, ενώ το ίδιο ισχύει και για τις αναφορές στον Απολλώνιο που κάνουν οι Δίων Κάσσιος, Αμμιανός Μαρκελίνος, Λουκιανός, Ιεροκλής, Ευσέβιος Καισαρείας, Ευνάπιος, Κασσιόδωρος, Φώτιος κ.ά.

Θεόσοφος και αναμορφωτής θρησκευτικών πεποιθήσεων

Η γέννηση του Απολλώνιου (στα Τύανα της Καππαδοκίας) τοποθετείται στην αρχή του 1ου μ.Χ. αιώνα. Κατά μία εκδοχή το 17 μ.Χ. είχε ηλικία μεταξύ του 16ου και του 20ου έτους, ενώ πέθανε σε βαθιά γηρατειά το 96 ή 98 μ.Χ. στο Πατσουόλι της Ιταλίας (πόλη στην επαρχία της Νάπολης στην Καμπανία). Κατ’ άλλη εκδοχή έζησε περίπου μεταξύ του 40 και του 120 μ.Χ. και πέθανε είτε στην Έφεσο είτε στη Λίνδο της Ρόδου.

Μοναδικό ιστορικό τεκμήριο για το θρησκευτικό «πιστεύω» του Απολλώνιου αποτελεί το απόσπασμα «Περί θυσιών» του Ευσέβιου Καισαρείας, το οποίο αποδίδεται στον ίδιο τον Απολλώνιο. Στο εν λόγω απόσπασμα διακηρύσσεται ότι ο Θεός δεν χρειάζεται καμιά προσφορά αίματος, αφού κάτι τέτοιο αντιφάσκει με τη θεία φύση του. Ακόμη και οι προσευχές των θνητών δεν φτάνουν στον Θεό, ο οποίος είναι πέραν του κόσμου των ανθρώπινων αισθήσεων αλλά και δεν έχει ανάγκη τίποτε από τον επίγειο κόσμο. Χάρη στον Ευσέβιο, λοιπόν, γνωρίζουμε τον Απολλώνιο βασικά ως θεόσοφο, αναμορφωτή θρησκευτικών πεποιθήσεων και θυσιών, αλλά εν μέρει και ως εμβριθή πυθαγόρειο-πλατωνικό στοχαστή, προσηλωμένο πρωτίστως στις αυστηρές πυθαγόρειες αρχές (απελευθέρωση/κάθαρση της [αθάνατης] ψυχής μέσω πνευματικής πειθαρχίας, σωματικής εγκράτειας και εν γένει αυστηρά ηθική και ενάρετη διαβίωση).

Παρεμπιπτόντως, ο Απολλώνιος παρουσιάζεται και ως ενσάρκωση ενός θεού, του Πρωτέα, ή κατά έναν τοπικό θρύλο ως γιος του Δία Ασβαμαίου ο οποίος λατρευόταν στα Τύανα. Επίσης, σύμφωνα με μια μυθολογική παράδοση που αναφέρει ο Φιλόστρατος, ο Απολλώνιος αναστήθηκε μετά θάνατον και αναλήφθηκε στον παράδεισο από τον ναό της Αρτέμιδος – Δίκτυνας στην Κρήτη.

Η εκλιπούσα Πολωνή καθηγήτρια Ελληνικής και Ρωμαϊκής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας Μαρία Τζιέλσκα στο έργο της «Απολλώνιος ο Τυανεύς στον θρύλο και στην ιστορία» (Εκδόσεις Ενάλιος, 2000) δίνει μια πιο ισορροπημένη εικόνα του Απολλώνιου ως «μάγου-φιλοσόφου» που εδράζεται στην ιστορική πραγματικότητα, εν αντιθέσει με έναν «θεϊκό άνθρωπο» που εν πολλοίς περιγράφει ο Φιλόστρατος.

Μπορεί η μοναδική βιογραφία του νεοπυθαγόρειου φιλοσόφου Απολλώνιου να περιέχει και στοιχεία μυθολογικά – μυθοπλαστικά, ωστόσο είναι δεδομένο ότι ο Απολλώνιος λατρευόταν ως επί της γης «θεός ανήρ»/θεάνθρωπος, ιδιαίτερα στην ευρύτερη περιοχή της Μικράς Ασίας και της ανατολικής Μεσογείου όπου έζησε και έδρασε. Μάλιστα, στο Μουσείο των Αδάνων υπάρχει μια επιγραφή (τέλη 3ου – αρχές 4ου αι. μ.Χ.) προς τιμήν του Απολλώνιου, η οποία μιλάει για τον «γεννημένο στα Τύανα» και «κομιστή φωτός» που «στάλθηκε από τα ουράνια» στη γη για να «εξαλείψει τις ανθρώπινες αμαρτίες» και να «απελευθερώσει τους θνητούς ανθρώπους από τα δεινά». Όπως και να ’χε, στην Ανατολή και τη Δύση παγανιστές διανοούμενοι της ύστερης αρχαιότητας θεωρούσαν τον Απολλώνιο έναν σοφό προικισμένο με θεϊκές ιδιότητες, ενώ μετά τον 5ο αι. μ.Χ. βυζαντινές και αραβικές πηγές αναφέρονται στον «άνθρωπο των μαγικών φυλαχτών» και τον «δάσκαλο των μαγικών συνταγών». Άλλωστε, έχοντας θητεύσει στο ιερό του Ασκληπιού στις Αιγές της Κιλικίας, φημιζόταν και για τις θεραπευτικές του ικανότητες («θεράπευε ψυχές και σώματα μ’ ένα απλό άγγιγμα»).

Από νεαρός μυήθηκε στη φιλοσοφία του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη, του Επίκουρου και άλλων φιλοσόφων, όμως ήταν κατεξοχήν θαυμαστής του Πυθαγόρα. Επιπλέον ήταν εξαίρετος γλύπτης, ζωγράφος και ρήτορας, ενώ του αποδίδονται προφητικές, διορατικές, μαντικές και τηλεπαθητικές ικανότητες, καθώς προέβλεπε με επιτυχία σεισμούς, επιδημίες (όπως η πανούκλα από την οποία έσωσε την Έφεσο), θανάτους ή άλλες φυσικές αναταραχές. Το πλέον εντυπωσιακό θαύμα που αποδίδεται στον Απολλώνιο είναι η ανάσταση μιας νεαρής γυναίκας που ανήκε σε οικογένεια υπάτων στη Ρώμη. Επίσης αναφέρεται η θεραπεία στην Αθήνα ενός δαιμονισμένου νέου από την Κέρκυρα.

Ο Απολλώνιος έζησε βίο ενάρετο και λιτό με αυτοέλεγχο, αποποιούμενος τα υλικά αγαθά και καταδικάζοντας αυστηρά τις καταχρήσεις, τη χλιδή και την αμαρτία και προτείνοντας την καρτερία και την απλότητα. Δίδασκε την ανεκτικότητα στο διαφορετικό, την αναζήτηση της αλήθειας και την αποφυγή από τον φανατισμό και τον δογματισμό που βλάπτουν τους ανθρώπους. Περιβαλλόταν από πιστούς μαθητές και έκανε πολλά θαύματα, γι’ αυτό τον αποκάλεσαν «θείον άνδρα», μολονότι ο ίδιος δεν ισχυριζόταν ότι ήταν «υιός θεού» αλλά τόνιζε την ιδιαίτερη ανθρώπινη μύησή του και πως ό,τι μπορεί να κάνει ένας μπορούν να το κάνουν όλοι.

Άλλωστε, ταξιδεύοντας σχεδόν σε όλο τον τότε γνωστό κόσμο σε Ανατολή και Δύση και διαθέτοντας το χάρισμα της πολυγλωσσίας (δίχως να έχει διδαχτεί καμία), ήρθε σε επαφή με πολλά και διαφορετικά ιερατεία που τον αποδέχτηκαν σαν μεγάλο ιερέα ο οποίος είχε την ικανότητα να επικοινωνεί με άλλες διαστάσεις και άλλα υπεράνθρωπα όντα. Σταδιακά η φήμη του απλώθηκε σε όλες τις περιοχές της Παμφυλίας, της Κιλικίας, της Παλαιστίνης και της Αραβίας. Ταξίδεψε και στην Ινδία αναζητώντας τους διδασκάλους για τους οποίους υπήρχε η φήμη ότι εφάρμοζαν τις διδασκαλίες που πρέσβευαν για το καλό όλων των ανθρώπων. Επίσης ταξίδεψε στην Κύπρο, την Έφεσο, τη Χίο, τη Ρόδο, την Κρήτη, την Αθήνα και τη Σπάρτη, ενώ πήγε και σε Αίγυπτο, Αιθιοπία, Μεσοποταμία, Περσία, Ιταλία και Ισπανία.

Ένας υπερφυσικός σωτήρας «δανείζεται» τη ζωή του Απολλώνιου

Με βάση τα παραπάνω – κι άλλα πολλά – ο Άγγλος ιστορικός Έντουαρντ Γκίμπον (1737-1794) αλλά και άλλοι συγγραφείς του Μεσαίωνα και της Αναγέννησης διατύπωσαν την άποψη ότι ίσως ο Ιησούς δεν ήταν άλλος από τον Απολλώνιο τον Τυανέα. Ωστόσο, άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι δεν είναι το ίδιο πρόσωπο γιατί είχαν περίπου σαράντα χρόνια διαφορά, απλώς είχαν το ίδιο προφίλ. Πάντως οι «πιστοί» του Τυανέα επιμένουν ότι η παράλληλη ανάπτυξη του χριστιανισμού την εποχή εκείνη είναι η βασική αιτία που η φήμη του Απολλώνιου καλύφτηκε με γκρίζο πέπλο και το έργο του έμεινε άγνωστο για πολλά χρόνια, ενώ την περίοδο της Ιεράς Εξέτασης και μόνο το όνομα του Απολλώνιου να έλεγε κάποιος έμπαινε στο στόχαστρό της.

Η φήμη, η φιλοσοφία και τα θαύματα του Τυανέα ήταν ο μόνιμος πονοκέφαλος του ιερατείου της χριστιανικής – ιουδαϊκής εκκλησίας και των πέριξ αυτών, που αφού δεν είχαν επιχειρήματα επιστράτευσαν τη συκοφαντία. Μάλιστα η εκκλησία βάφτισε θανάσιμες αμαρτίες την ανάγνωση, την αναφορά ή τον ψίθυρο οποιασδήποτε ιδέας ή συγγράμματος γύρω από τη δράση του Τυανέα. Αφόρισε οτιδήποτε σχετιζόταν με τον Απολλώνιο ως διαβολικό και ασυγχώρητο, ως παράδειγμα πλάνης και μαγείας.

Αιτία και αφορμή για τον αφορισμό αποτέλεσε και το γεγονός ότι η βιογραφία του Φιλόστρατου για τον «θείο και σοφό θαυματοποιό» Απολλώνιο χρησιμοποιήθηκε το 302-303 μ.Χ. (όταν ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός ξεκίνησε τους διωγμούς των χριστιανών) από τον κυβερνήτη/έπαρχο της Βιθυνίας Σωσσιανό Ιεροκλή, ο οποίος για να αντικρούσει τα περί θαυμάτων του Χριστού έγραψε δίκην προκήρυξης το πόνημα «Ο φιλαλήθης» (ή «Ο εραστής της αλήθειας»), υποστηρίζοντας ότι ο «πολλά και θαυμάσια διαπράξας» Απολλώνιος υπήρξε ανώτερος θαυματοποιός από τον Ιησού. Περνώντας στην αντεπίθεση, ο επίσκοπος Ευσέβιος Καισαρείας έγραψε (περ. το 313 μ.Χ.) το «Contra Hieroclem», χαρακτηρίζοντας τον μάγο Απολλώνιο «ανάξιο σύγκρισης και συναγωνισμού με τον Ιησού Χριστό».

Εκείνο όμως που ξεχείλισε το ποτήρι για το χριστιανικό ιερατείο ήταν η θεωρία που διατυπώθηκε ήδη από τον Μεσαίωνα (5ος – 15ος αι. μ.Χ.), κυρίως όμως κατά την Αναγέννηση (15ος – 17ος αι. μ.Χ.), ότι τον 4ο αι. μ.Χ. οι χριστιανοί παραχάραξαν την ιστορία και δημιούργησαν τον Χριστό με βάση και πρότυπο τη ζωή και δράση του Απολλώνιου Τυανέα! Η εν λόγω θεωρία αναπτύχθηκε και μεταγενέστερα από συγγραφείς όπως ο Γερμανός ιστορικός Frank Thiess (1890-1977), που ονόμασε τον Απολλώνιο «Έλληνα μεσσία», και ο Αμερικανός μυστικιστής R.W. Bernard (1901-1965), με το αιρετικό βιβλίο του «Απολλώνιος ο Ναζωραίος» (1945). Συγκεκριμένα, υποστηρίζουν ότι με αφετηρία την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας (325 μ.Χ.) το ιερατείο των χριστιανών επισκόπων, υπό τη σκέπη του (μετέπειτα) «μέγα» και «αγίου» αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, αποφάσισε να παραχαράξει την ιστορία αντιγράφοντας τον βίο του Απολλώνιου Τυανέα στο πρόσωπο ενός σούπερ υπερφυσικού σωτήρα (Ιησούς Χριστός).

Επιπροσθέτως, ο R.W. Bernard υπογράμμιζε: «Δεν σημειώθηκε ποτέ μεγαλύτερη πολιτισμική απώλεια απ’ ό,τι συνέβη όταν ο χριστιανικός όχλος έβαλε φωτιά στα βιβλία και τα χειρόγραφα της Αλεξανδρινής Βιβλιοθήκης για να καταστρέψει όλα τα αρχεία του Απολλώνιου του Τυανέα». Και ευτυχώς, λένε οι απολλώνιοι «πιστοί», που διασώθηκε για 1.000 χρόνια από Άραβες το πιο απαγορευμένο βιβλίο – ο «Βίος Απολλώνιου του Τυανέα» – παρά τις μανιασμένες προσπάθειες των παπικών σταυροφόρων να το βρουν και να το καταστρέψουν.

Από την πλευρά της η Έλενα Πέτροβνα-Μπλαβάτσκι (εκπρόσωπος του ρεύματος της θεοσοφίας που στηρίζεται στην πεποίθηση ότι ψήγματα της θεϊκής ή αιώνιας αλήθειας μπορούν να αναζητηθούν σε όλες τις θρησκείες της ανθρωπότητας) αφιερώνει ειδικό κεφάλαιο σε έναν από τους τόμους της «Μυστικής διδασκαλίας», κατατάσσοντας τον Απολλώνιο στους μεγαλύτερους μυημένους διδασκάλους όλων των εποχών.

Γράφοντας «Περί της χριστιανικής παράνοιας και του Απολλώνιου Τυανέα», η Ε.Π. Μπλαβάτσκι σχολιάζει σχετικά με τον εξωφρενικό ισχυρισμό ότι «οι παγανιστές ανά τον κόσμο έκλεψαν τα δόγματα του χριστιανισμού»: «Ο Πλάτων και η παλαιότερη Ακαδημία του έκλεψαν τις ιδέες από τη χριστιανική Αποκάλυψη, είπαν οι Αλεξανδρινοί Πατέρες! Οι βραχμάνοι δανείστηκαν από τους Ιησουίτες ιεραποστόλους ενώ και οι Ινδοί μεταμόρφωσαν τον Χριστό στον Κρίσνα για να ταιριάξει στο δικό τους μυαλό! Το ασήμαντο γεγονός ότι η μυθολογία του Κρίσνα, ο βουδισμός και ο πλατωνισμός προηγούνται αιώνες του χριστιανισμού και οι Βέδες είχαν ήδη εκφυλιστεί στον βραχμανισμό πριν από την εποχή του Μωυσή δεν κάνει κάποια διαφορά. Το ίδιο για τον Απολλώνιο από τα Τύανα. Μολονότι οι θαυματουργικές του ικανότητες δεν μπορούσαν ν’ αμφισβητηθούν χάρη στη μαρτυρία των αυτοκρατόρων, των δικαστηρίων τους και των πληθυσμών αρκετών πόλεων και μολονότι λίγοι εξ αυτών είχαν ακούσει για τον Ναζαρηνό προφήτη του οποίου τα “θαύματα” είχαν δει μόνο μερικοί δικοί του απόστολοι, οι προσωπικότητες των οποίων παραμένουν μέχρι σήμερα ιστορικό πρόβλημα, παρ’ όλα αυτά ο Απολλώνιος – κατά τους χριστιανούς – πρέπει να γίνεται αποδεκτός ως ο “πίθηκος του Χριστού”».

Φυσικά, για τη χριστιανική εκκλησία το «απεταξάμην τον Απολλώνιον» ήταν πάντα ένας μεγάλος πονοκέφαλος, που τον αντιμετωπίζουν ρίχνοντας στο πυρ το εξώτερον τον κατά Φιλόστρατον «Βίο του Τυανέα» και όλες τις μεταγενέστερες συγγραφικές μελέτες που υποστηρίζουν την αιρετική θεωρία ότι οι «χριστιανοί δημιούργησαν τον Ιησού σε προσομοίωση με τον Απολλώνιο». Αντιθέτως, μην τολμήσει κανείς να αμφισβητήσει τα ευαγγέλια και την «ιερή» χριστιανό-ιουδαϊκή Βίβλο, θα ρίξει ο Γιαχβέ φωτιά και θα τον κάψει!

Πάντως και σε χριστιανικούς κύκλους υπήρχε ένα κάποιο ψήγμα αμφιβολίας, όπως προκύπτει από το ότι ο χριστιανός απολογητής και φιλόσοφος Ιουστίνος αναρωτιόταν ήδη από τον 2ο αι. μ.Χ.: «Πώς γίνεται και τα φυλαχτά του Απολλώνιου έχουν ισχύ πάνω σε συγκεκριμένα μέρη της δημιουργίας, επειδή αποτρέπουν, όπως βλέπουμε, τη μανία των κυμάτων, τη σφοδρότητα των ανέμων και τις επιθέσεις των άγριων ζώων; Και ενώ τα θαύματα του Κυρίου μας συντηρούνται μόνο από την παράδοση, αυτά του Απολλώνιου είναι πιο πολυάριθμα και αποδεικνύονται πραγματικά σε γεγονότα του παρόντος, έτσι ώστε να παρασύρουν όλους αυτούς που τα βλέπουν»!

Οι χριστιανοί θεολόγοι αντεπιτίθενται και αντιλέγουν

Ο αντίλογος των χριστιανών θεολόγων (και θεολογούντων) εστιάζεται στις ακόλουθες (αντι)ρήσεις:

1) Ο Ιησούς είχε επίκεντρο της διδασκαλίας του τη «βασιλεία των ουρανών» (ή «βασιλεία του Θεού»), που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η εξουσία και η κυριαρχία του Θεού, ο νέος κόσμος του Θεού, που ευαγγελιζόταν ο ίδιος ο Ιησούς και ενσαρκωνόταν μέσω του ίδιου και του κύκλου των μαθητών του. Η βασιλεία αυτή εμφανίζεται στα ευαγγέλια ως παρούσα (στο πρόσωπο του Ιησού) και ως μέλλουσα, εσχατολογικά. Οι περισσότερες παραβολές του Ιησού είχαν στο επίκεντρο αυτήν την διδασκαλία της βασιλείας του Θεού. Ο Απολλώνιος δεν είχε ιδέα από αυτή την κεντρική διδασκαλία του Ιησού του Ναζωραίου, δεν αναφέρεται να μίλησε ποτέ γι’ αυτήν, όπως ούτε άλλωστε κάποιος άλλος φιλόσοφος (Πυθαγόρας κλπ).

2) Η βιβλική διδασκαλία της ανάστασης είναι εκ διαμέτρου αντίθετη με εκείνη για την εκ φύσεως αθανασία της ψυχής που πίστευαν οι πυθαγόρειοι και οι νεοπυθαγόρειοι (και ο Απολλώνιος) και δεν έχει καμία σχέση με τις μυθολογικές νεκραναστάσεις θεών της φύσης (Διόνυσος, Άδωνης κ.ά.) που λάτρευαν οι πολυθεϊστές. Επιπλέον, μπορεί ο Απολλώνιος να θεωρούνταν θαυματοποιός, αλλά από μια προσεκτική ανάγνωση προκύπτει ότι πρόκειται περί απομίμησης των θαυμάτων του Ιησού (όπως εκείνα με την ανάσταση μιας κόρης και την εκβολή δαιμονίου από έναν νέο).

Στον αντίποδα, τα θαύματα του Ιησού είναι πολλά· καταγράφονται τριάντα πέντε και πολλών ειδών: α) θαύματα εξουσίας πάνω στις δυνάμεις της φύσης, β) θεραπείας φυσικών και πνευματικών ασθενειών, γ) ανάστασης νεκρών. Στην τελευταία κατηγορία ο Ιησούς, εκτός του ότι ο ίδιος ανέστησε τρεις νεκρούς (τον γιο της χήρας στη Ναΐν, την κόρη του Ιαείρου και τον Λάζαρο), είπε σχετικά με την ανάσταση ότι θα αναστήσει τους νεκρούς εν τη εσχάτη ημέρα και πως οι νεκροί θα εξέλθουν εκ των μνημείων ακούγοντας τη φωνή του, πράγμα που μόνο ένας που είναι θεός, υιός θεού και θα ζει αιωνίως μπορεί να υποσχεθεί και να επιτελέσει. Ακόμη, ο Ιησούς αναφέρεται πάνω από σαράντα φορές ως «ραββί»/«δάσκαλος», αλλά ποτέ δεν αποκαλείται «θαυματοποιός».

3) Οι αναφερόμενες προγνώσεις/προβλέψεις φυσικών φαινομένων από τον Απολλώνιο δεν έχουν καμιά σχέση με τις αληθινές προφητείες του μέλλοντος από τον Ιησού. Αν δεχτούμε ότι ο Απολλώνιος προείπε για τον λοιμό/πανούκλα της Εφέσου, η επιδημία ήταν αναπόφευκτη για έναν παρατηρητικό που έβλεπε την αθλιότητα των κατοίκων και την άγνοια στοιχειωδών όρων ζωής. Όσο για την πρόβλεψη του σεισμού της Σμύρνης, επρόκειτο μάλλον περί ευχής. Η πρόγνωσή του για τη Ρώμη («έσται τι μέγα κουκ έσται») είναι τόσο γενική και αόριστη σαν μαντεία τύπου Πυθίας.

Εν αντιθέσει με όλα αυτά, ο Ιησούς αναγνωρίστηκε εξαρχής ως αληθινός μεσσιανικός και εσχατολογικός «προφήτης εκ της Ναζαρέτ», με πάνω από τριακόσιες προφητείες και τυπολογίες να έχουν επισημανθεί για το πρόσωπό του, οι οποίες προλέγουν τον χρόνο και τον τόπο της γέννησής του, τη θεία του προέλευση, τη ζωή του, τη φύση του έργου του, τα θαύματά του, τον θάνατο και την ανάστασή του.

Οι αξιοθαύμαστες προφητείες του μπορούν να καταταχθούν σε τέσσερις κύκλους: α) εκείνες για το πρόσωπό του (σταύρωση, προδοσία Ιούδα, ανάσταση), β) αυτές που αφορούσαν το μέλλον της εκκλησίας του και τη διάδοση του ευαγγελίου της βασιλείας του σε όλα τα έθνη, γ) προφητείες σχετικά με τη Δευτέρα Παρουσία του που είναι θέμα εσχατολογικό, μελλοντολογικό, δ) προφητείες για την καταστροφή της Ιερουσαλήμ και του ναού, καθώς και για την τύχη και το μέλλον του Ισραήλ.

Ειδικά για τις τελευταίες, πάντως, ο Ιησούς υποτίθεται ότι τις είπε το 33 μ.Χ. και σε 37 χρόνια, δηλαδή το 70 μ.Χ., καταστράφηκε ολοσχερώς η Ιερουσαλήμ. Μάλιστα, ως επιβεβαίωση των προφητειών της τέταρτης κατηγορίας το ιερατείο επικαλείται την αναφορά τους στα ευαγγέλια. Όμως τα ιστορικά γεγονότα καταρρίπτουν την εν λόγω «επιβεβαίωση», καθώς τα ευαγγέλια γράφτηκαν μετά το 70 μ.Χ. (ίσως και μετά το 90 μ.Χ.), οπότε το γεγονός της καταστροφής του ναού της Ιερουσαλήμ είχε συμβεί!

ΣΧΟΛΙΟ: Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο ένθετο Τα Αιρετικά της εφημερίδας Documento μαζί με άλλα τρία άρθρα για τον Απολλώνιο. Στο συγκεκριμένο υπάρχουν δύο μικρές ανακρίβειες: Ο Φιλόστρατος δεν αναφέρει καμμία παράδοση για μετά θάνατον ανάσταση του Απολλωνίου αλλά για ανάληψή του, ενώ όπως έχει επισημανθεί ο Γκίμπον δεν υποστηρίζει πουθενά ότι ο Ιησούς ήταν ο Απολλώνιος. Όσο για το απόσπασμα από το βιβλίο της Μπλαβάτσκι φαίνεται να έχει αντιγραφεί από εδώ κατά την πάγια τακτική των δημοσιογράφων να «δανείζονται» πληροφορίες από το διαδίκτυο χωρίς να δίνουν πηγή, ενώ οι προφητείες που αναφέρονται στο τέλος για τον Ιησού, απλά δεν υπάρχουν.

Ποιος ήταν ο πραγματικός Ιησούς;

 

Ο γιος του Θεού ήταν στην πραγματικότητα Έλληνας, ο οποίος αργότερα έκανε θαύματα, πριν εξαλειφθεί από την ιστορία, σύμφωνα με την θεωρία του ντοκιμαντέρ της Amazon, «Βible Conspiracies».

Όπως ισχυρίζεται το ντοκιμαντέρ, ο Έλληνας φιλόσοφος Απολλώνιος μπορεί να είναι το αληθινό πρόσωπο πίσω από τις ιστορίες της Βίβλου.

«Υπάρχει στην πραγματικότητα, ένας άνθρωπος που τα ίχνη του μπορούν να βρεθούν, αφού η εκκλησία δεν κατάφερε να τον εξαλείψει από την ιστορία. Το όνομά του είναι Απολλώνιος και γεννήθηκε το 3 π.Χ. ή 4 π.Χ. στα Τύανα της Καππαδοκίας», αναφέρει το ντοκιμαντέρ σύμφωνα με την βρετανική Express.

«Γρήγορα έγινε μαθητής του Πυθαγόρα και ασπάστηκε την αποχή από τις ηδονές της σάρκας και του κρασιού. Δεν φορούσε υποδήματα και είχε αφήσει τόσο τα μαλλιά του μακριά, όπως και γένια. Σύντομα οι διδασκαλίες του, τον ανέδειξαν ως αναμορφωτή και ως κατοικία είχε το ιερό του Ασκληπιού», αναφέρεται στο ντοκιμαντέρ.

Τα νέα στοιχεία που παρουσιάζονται εξηγούν πως ο Απολλώνιος απέκτησε ακολούθους καθώς κήρυττε, αλλά και πως πραγματοποιούσε θαύματα. Μάλιστα υπάρχουν αναφορές ότι ανέστησε νεκρούς και μιλούσε για πράγματα που ήταν έξω και πέρα από την ανθρώπινη νόηση.

Στη συνέχεια, το Bible Conspiracies λέει ότι η φήμη του Απολλώνιου εξαπλώθηκε, αλλά ο Ρωμαίος Αυτοκράτορας Αυρηλιανός, που τον θεωρούσε επικίνδυνο, αποφάσισε να τον διώξει καταστρέφοντας ναούς αλλά και αγάλματα προς τιμήν του.

«Υπάρχουν αποδείξεις ότι ο Απολλώνιος όντως υπήρξε» καταλήγει το ντοκιμαντέρ, το οποίο ωστόσο - όπως μαρτυρά και ο τίτλος του - ασχολείται με θεωρίες συνωμοσίας.

Huffington Post

ΣΧΟΛΙΟ: Το ντοκιμαντέρ είναι του 2016 αλλά η είδηση έσκασε το 2019 και μεταδόθηκε από ξένα αλλά και ελληνικά πρακτορεία. Αν και ο δρόμος είναι ακόμα μακρύς, πρόκειται αναμφισβήτητα για ένα σημαντικό βήμα. Για το θέμα αναγκάστηκε να εκδώσει μια οξεία (προφανώς) ανακοίνωση και η Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς η οποία με έκδηλη δυσαρέσκεια καταλήγει:

«Ο Χριστός δεν μπορεί, ούτε να συγκριθεί, πολλώ δε μάλλον να ταυτιστεί, με διάφορα ανθρώπινα πρόσωπα, όσο αξιόλογα και αν υπήρξαν. Είναι ο σαρκωθείς Θεός, ο Οποίος έγινε άνθρωπος για τη σωτηρία του κόσμου. Κάθε προσπάθεια σύγκρισης και ταύτισης με οποιοδήποτε άνθρωπο έπεσε στο κενό. Επίσης η προσπάθεια κάποιων σούπερ ελλήνων να θέλουν το Χριστό, σώνει και καλά, Έλληνα αποτελεί, πέρα από ματαιοπονία, θεολογικό ατόπημα, διότι ο Χριστός δεν ανήκει σε κανέναν λαό, δεν ήρθε αποκλειστικά για κάποιον λαό, αλλά ανήκει σε ολόκληρο το ανθρώπινο γένος, ήρθε να σώσει παγγενή τον Αδάμ.»

Κατ’ αρχάς το ντοκιμαντέρ δεν είναι ελληνική παραγωγή, οπότε τα περί «σούπερ Ελλήνων» συνιστούν σόφισμα και παραποίηση των γεγονότων. Περαιτέρω, το δήθεν επιχείρημα ότι ο Χριστός δεν ανήκει σε κανέναν λαό αντιστρέφεται εύκολα καθώς η προσπάθεια κάποιων «σούπερ χριστιανών» να θέλουν τον Χριστό, σώνει και καλά, άνευ εθνικότητας, αποτελεί πέρα από ματαιοπονία, ΙΣΤΟΡΙΚΟ ατόπημα, διότι ο Χριστός, ως υποτίθεται ιστορικό πρόσωπο, δεν έπεσε από τον ουρανό ούτε φύτρωσε απ’ το χώμα. Όπως κάθε ιστορικό πρόσωπο, έτσι και αυτός είχε γονείς, όνομα, γλώσσα και καταγωγή. Και η εξακρίβωση αυτών δεν συνιστά σε καμμία περίπτωση ματαιοπονία για την ιστορική επιστήμη.

Τα παραμύθια της Ελεύθερης Ώρας

 

Σε παλαιότερο πρωτοσέλιδο (15/4/2018) της Ελεύθερης Ώρας δημοσιεύεται η ανωτέρω προσωπογραφία με το σχόλιο ότι αυτός είναι ο επερχόμενος Μεσσίας των Εβραίων ο οποίος θα εμφανιστεί στον Γ΄ Ναό του Σολομώντα. Το σχετικό άρθρο υπογράφει ο Δρ. Ησαΐας Κωνσταντινίδης ο οποίος υποστηρίζει ότι την εν λόγω ζωγραφιά έφτιαξαν κάποιοι φανατικοί σιωνιστές και αιρετικοί Ισραηλίτες εν αναμονή του βιβλικού Αρμαγεδώνα.

Το ότι η συγκεκριμένη εφημερίδα είναι κάθε άλλο παρά αξιόπιστη είναι γνωστό σε όσους την έχουν διαβάσει με λίγη προσοχή. Ενίοτε αρκεί μια ματιά στο εξώφυλλο. Έτσι και τώρα. Διότι αυτή η προσωπογραφία η οποία έχει ήδη παρουσιαστεί στο παρόν ιστολόγιο δεν προέρχεται από κάποιους σιωνιστές αλλά από ένα παιδί θαύμα ονόματι Akiane Kramarik. Και το πιο ωραίο: Δεν πρόκειται για κάποιον μελλοντικό Μεσσία αλλά για τον ίδιο τον Ιησού! Ιδού ένα πιο πρόσφατο πορτρέτο:

Ο Κωνσταντινίδης εμφανίζεται ως διδάκτωρ φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Σόφιας. Αλλά με βάση τα παραπάνω φαίνεται περισσότερο για διδάκτωρ ψευδολογίας.

Ο θάνατος του Απολλωνίου

 

 

Άλλοι λένε ότι αυτός πέθανε στην Έφεσο, όπου τον φρόντιζαν δύο υπηρέτριες, διότι στο μεταξύ είχαν πεθάνει οι απελεύθεροι, για τους οποίους έκαμα λόγο στην αρχή. Την μία από τις υπηρέτριες αυτές την ελευθέρωσε και κατηγορήθηκε από την άλλη, επειδή δεν έκαμε το ίδιο και για εκείνη. Αλλά ο Απολλώνιος της είπε: «Είναι καλύτερο να μείνεις σκλάβα αυτής, γιατί αυτό θα αποτελέσει για σένα αφετηρία καλών».

Όταν λοιπόν πέθανε εκείνος, η μία εξακολούθησε να είναι σκλάβα της άλλης, η οποία για μικρή αφορμή την πούλησε σ’ έναν έμπορο, από τον οποίο την αγόρασε κάποιος, αν και δεν ήταν εμφανίσιμη, επειδή την αγαπούσε· αυτός, που ήταν πολύ πλούσιος, την έκανε σύζυγό του και απέκτησε μαζί της παιδιά.

Άλλοι πάλι λένε ότι αυτός πέθανε στην Λίνδο, όπου μπήκε στον ναό της Αθηνάς και μέσα σ’ αυτόν εξαφανίστηκε. Άλλοι, τέλος, λένε ότι πέθανε στην Κρήτη, με τρόπο θαυμαστότερο από εκείνον που διηγούνται οι Λίνδιοι. Λένε δηλαδή ότι ο Απολλώνιος συνέχισε την ζωή του στην Κρήτη, όπου γινόταν αντικείμενο θαυμασμού περισσότερο απ’ ό,τι στο παρελθόν, και ότι πήγε στον ναό της Δικτύννης αργά την νύχτα. Στον ναό αυτό ακόμη και τώρα υπάρχει φρουρά σκυλιών τα οποία φυλάνε τον εντός αυτού πλούτο, και οι Κρήτες θεωρούν ότι δεν υπολείπονται σε αξία ούτε από τις αρκούδες ούτε από τα άλλα παρόμοια θηρία. Αυτά όχι μόνον δεν γαύγισαν όταν πήγε εκεί ο Απολλώνιος, αλλά πλησιάζοντάς τον κουνούσαν φιλικά την ουρά τους, όσο ούτε στους πολύ γνωστούς.

Οι προϊστάμενοι λοιπόν του ναού, αφού τον συνέλαβαν ως μάγο και ληστή, τον έδεσαν, λέγοντας ότι θα καταπραΰνουν την πείνα των σκυλιών μ’ αυτόν· αυτός όμως κατά τα μεσάνυχτα έλυσε τα δεσμά του και, αφού κάλεσε εκείνους που τον έδεσαν, για να μην διαφύγει την προσοχή τους, έτρεξε προς τις πόρτες του ναού οι οποίες άνοιξαν μόνες τους και, όταν ο Απολλώνιος μπήκε μέσα, εκείνες ξανάκλεισαν αυτομάτως, ενώ ακούστηκαν φωνές παρθένων που έψαλλαν. Και το άσμα τους ήταν το εξής: «Βάδιζε από την γη, προχώρα στον ουρανό, προχώρα». Που σημαίνει: Βάδιζε από την γη προς τα άνω.

Βίος Απολλωνίου, Βιβλίο Θ, Κεφάλαιο ΧΧΧ

Απολογητών συνέχεια

Το 2014 ένας Χριστιανός απολογητής έγραψε μια σειρά άρθρων για να υπερασπιστεί την αλήθεια της πίστεώς του, τα οποία μάλιστα ονόμασε «Συνωμοσία κατά των Αρχαίων Ελλήνων (!) και του Χριστιανισμού». Όπως έχει επισημανθεί σε παλαιότερη ανάρτηση η αξιοπιστία αυτών των ατόμων είναι απλά μηδενική. Προς επίρρωση αυτού θα γίνουν και εδώ κάποια σύντομα σχόλια.

Στο 7ο μέρος της «εργασίας» του καταπιάνεται με τον Απολλώνιο (προσπαθώντας να αποδείξει ότι επρόκειτο για μυθικό πρόσωπο). Γράφει λοιπόν:

 

Η πραγματικότητα: Ο Απολλώνιος αναφέρεται τόσο από τον Λουκιανό (1ος αιώνας) όσο και από τον Δίωνα Κάσσιο (2ος αιώνας). 

 

Δεύτερος ισχυρισμός:

 

Η πραγματικότητα: Η Τζιέλσκα έχει παραποιήσει τις πηγές της. 

Τρίτος ισχυρισμός (και ο πιο χαριτωμένος):

 

 

Οι «μεταγενέστεροι νεοπαγανιστές» βεβαίως δεν είναι παρά ο γράφων ο οποίος απεκάλυψε την λαθροχειρία του Ανώνυμου Κακολογητή αναφορικά με τον Κολοσσό. Ο εν λόγω απολογητής όμως όχι μόνον επιμένει σ’ αυτήν την ανοησία, αλλά προσπαθεί να «βγει» και από πάνω. Επίσης έχει αντιγράψει τον Πρόλογο του Άλδου από το παρόν ιστολόγιο, τον έχει εκτυπώσει και τον παρουσιάζει ως δικό του στοιχείο:

 

Περαιτέρω σχόλια περιττεύουν. Αυτό είναι το ποιόν αυτών των ανθρώπων που μάχονται υπέρ... πίστεως και πατρίδος.

Το άγαλμα της Αφροδίτης

 

Κάποιος έδειχνε ερωτευμένος με το άγαλμα της Αφροδίτης, το οποίο βρίσκεται γυμνό στην Κνίδο, και προσέφερε αφιερώματα σ’ αυτό, ενώ υποσχόταν και άλλα για γάμο με την θεά. Στον Απολλώνιο φάνηκε γενικά άτοπο αυτό, επειδή όμως οι Κνίδιοι δεν το απέρριπταν, αλλά έλεγαν ότι η θεά θα φανεί πιο ζωντανή εάν ήταν κάποιος ερωτευμένος μαζί της, αποφάσισε να απαλλάξει το ιερό από τον παραλογισμό αυτό. Και όταν οι Κνίδιοι τον ρώτησαν αν θέλει να διορθώσει κάτι από τα σχετικά με τις θυσίες ή τις προσευχές, απάντησε: «Θα διορθώσω τα μάτια σας, αλλά τα πατροπαράδοτα του ιερού ας μείνουν όπως είναι.»

Αφού λοιπόν κάλεσε αυτόν που συμπεριφερόταν με απρέπεια, τον ρώτησε αν πιστεύει στους θεούς, και όταν εκείνος είπε ότι τόσο πολύ πιστεύει σε αυτούς, ώστε και να τους ερωτεύεται ακόμη, και έκανε μάλιστα λόγο και για γάμο, για τον οποίο νόμιζε ότι πρέπει να θυσιάσει, του είπε:

«Οι ποιητές προβάλλουν ανθρώπους σαν τον Αγχίση και τον Πηλέα με το να λένε ότι υπήρξαν σύζυγοι θεαινών, εγώ όμως σχετικά με τον αμοιβαίο έρωτα γνωρίζω τα εξής: οι θεοί θεούς ερωτεύονται, οι άνθρωποι ανθρώπους, τα ζώα άλλα ζώα και γενικά τα όμοια άλλα όμοιά τους, με σκοπό να γεννήσουν γνήσια και ομοειδή τέκνα, ενώ εκείνο που ανήκει σε διαφορετικό γένος, όταν ενωθεί με ξένο προς τον εαυτό του, αυτό ούτε δεσμός είναι ούτε έρωτας. Και αν αναλογιζόσουν την περίπτωση του Ιξίωνα, ούτε καν θα περνούσε απ’ το μυαλό σου να μην ερωτεύεσαι τους ομοίους σου· και εκείνος μεν δεμένος πάνω σ’ έναν τροχό στριφογυρίζει στον ουρανό, εσύ όμως, αν δεν φύγεις από το ιερό θα χαθείς από ολόκληρη την γη και ούτε θα μπορείς να ισχυριστείς ότι οι θεοί δεν αποφάσισαν δίκαια για σένα.»

Με τον τρόπο αυτό ο παραλογισμός του ανθρώπου έσβησε, και αυτός που έλεγε ότι είναι ερωτευμένος, έφυγε, αφού θυσίασε για να ζητήσει συγγνώμη.

Βίος Απολλωνίου, Βιβλίο Z, Κεφάλαιο XL

Ο Απολλώνιος στην Βαβυλώνα

 

 

Όταν ο Απολλώνιος έφτασε στην Βαβυλώνα, ο σατράπης στις μεγάλες πύλες, μαθαίνοντας ότι έχει έλθει με σκοπό να πλουτίσει τις γνώσεις του, του παρουσίασε ένα χρυσό ομοίωμα του βασιλιά, το οποίο αν δεν προσκυνούσε κάποιος, δεν του επιτρεπόταν να μπει στην πόλη. Αυτό δεν επιβαλλόταν στους πρεσβευτές των Ρωμαίων, όποιος όμως ερχόταν από τους βαρβάρους ή περιόδευε την χώρα, το θεωρούσαν προσβολή αν δεν προσκυνούσε το ομοίωμα. Τέτοιες ανοησίες επιβάλλουν οι σατράπες στις χώρες των βαρβάρων.

Όταν λοιπόν ο Απολλώνιος είδε το ομοίωμα ρώτησε «ποιος είναι αυτός;», και ακούγοντας ότι είναι ο βασιλιάς είπε: «Αυτός που προσκυνείτε , αν επαινεθεί από μένα, αφού αποδειχθεί καλός και αγαθός, θα έχει λάβει την μεγαλύτερη τιμή». Και λέγοντας αυτά πέρασε από τις πύλες. [...]

Όταν παρουσιάστηκε ο Απολλώνιος, ο πιο ηλικιωμένος από αυτούς τον ρώτησε, γιατί έδειξε περιφρόνηση απέναντι στον βασιλιά. Και εκείνος απάντησε: «Δεν τον περιφρόνησα ακόμη».

Και όταν τον ξαναρώτησε, «θα υπήρχε περίπτωση να τον περιφρονήσεις;», απάντησε «ναι, μα τον Δία, εάν κατά την συναναστροφή μου μ’ αυτόν δεν διαπίστωνα ότι είναι καλός και αγαθός.»

«Και σαν τι είδους δώρα του πηγαίνεις;»

Κι όταν ο Απολλώνιος του απαρίθμησε την ανδρεία, την δικαιοσύνη και τα σχετικά, «για ποιο λόγο», ρώτησε, «επειδή τάχα δεν τις έχει τις αρετές αυτές;»

«Μα τον Δία», είπε, «για να μάθει και να τις χρησιμοποιεί εάν πράγματι τις έχει.» [...]

Ατενίζοντας τότε ο βάρβαρος τον πλαϊνό του είπε: «Δώρο μας τον στέλνει κάποιος θεός τον άνδρα αυτόν, διότι όταν ένας ενάρετος συναναστρέφεται άλλον ενάρετο, θα καταστήσει πολύ καλύτερο τον βασιλιά μας και σωφρονέστερο και γλυκύτερο, γιατί αυτές οι αρετές διαφαίνονται στον άνδρα.» [...]

Όταν ο βασιλιάς είπε ότι χαίρεται και αγάλλεται με την άφιξη του Απολλωνίου περισσότερο απ’ το αν αποκτούσε τους θησαυρούς Περσών και Ινδών και τους προσέθετε σ’ αυτά που έχει, και ότι τον δέχεται ως φιλοξενούμενο και συγκάτοικο στην βασιλική στέγη, «εάν εγώ βασιλιά», είπε, «όταν ερχόσουν στην πατρίδα μου τα Τύανα, είχα την απαίτηση να κατοικήσεις όπου και εγώ, θα δεχόσουν να κατοικήσεις;»

«Μα τον Δία», είπε, «εάν επρόκειτο να κατοικήσω σε τόσο μεγάλο σπίτι, όσο να δεχθεί τους δορυφόρους και τους σωματοφύλακές μου κι εμένα τον ίδιο με λαμπρότητα.»

«Το ίδιο ισχύει και για μένα», είπε, «διότι εάν κατοικήσω σε σπίτι μεγαλύτερο από τις ανάγκες μου, θα ζήσω άσχημα, αφού η υπερβολή στενοχωρεί τους σοφούς περισσότερο απ’ ότι η έλλειψη εσάς· ας με φιλοξενήσει λοιπόν κάποιος ιδιώτης ο οποίος έχει όσα εγώ, και θα συχνάζω κοντά σου όσο θέλεις.»

Συμφώνησε ο βασιλιάς, για να μην κάνει κατά λάθος κάτι δυσάρεστο, και τον έστειλε να κατοικήσει μ’ έναν ενάρετο Βαβυλώνιο ευγενικής καταγωγής. [...]

Όταν κάποτε ο βασιλιάς τού έδειχνε την σήραγγα κάτω από τον Ευφράτη και τον ρώτησε, «πώς σου φαίνεται το θαύμα αυτό;», ο Απολλώνιος, θέλοντας να υποβαθμίσει το θαυμαστό αυτό έργο, είπε: «Θαύμα θα ήταν, ω βασιλιά, αν μπορούσατε να βαδίζετε με τα πόδια πάνω σ’ αυτό το βαθύ και αδιάβατο ποτάμι.»

Όταν πάλι του έδειχνε τα τείχη των Εκβατάνων και έλεγε ότι αυτά είναι η κατοικία των θεών, είπε: «Θεών δεν είναι εξάπαντος, εάν όμως είναι ανδρών δεν το γνωρίζω· διότι βασιλιά η πόλη των Λακεδαιμονίων κατοικείται ατείχιστη.»

Όταν ο βασιλιάς δίκασε κάποια διαφορά μεταξύ κωμοπόλεων και καυχιόταν στον Απολλώνιο ότι εξέδωσε απόφαση μόλις μετά από δύο ημερών ακρόαση, «άργησες να βρεις το δίκαιο», του είπε.

Και όταν κατέφθαναν από τις υποτελείς επαρχίες σωροί από χρήματα, αφού ο βασιλιάς άνοιξε τα θησαυροφυλάκια, έδειχνε τα χρήματα στον Απολλώνιο, για να τον παρασύρει στην επιθυμία του πλούτου, εκείνος, χωρίς καθόλου να θαμπωθεί, είπε: «Για σένα βασιλιά αυτά είναι χρήματα, για μένα όμως άχυρα.»

«Πώς λοιπόν», ρώτησε ο βασιλιάς, «θα κάνω καλή χρήση αυτών;»

«Εάν τα χρησιμοποιήσεις σωστά», είπε, «διότι είσαι βασιλιάς».

Βίος Απολλωνίου, Βιβλίο Α, Κεφάλαια XXVII-XXXVIII